FItal Vakantiewijzer

Eindelijk is het dan zover, op vakantie met Fitál Vakanties. Om zo optimaal mogelijk
van uw vakantie te genieten geven wij u naast uw reispapieren in deze reiswijzer
informatie en een aantal praktische tips over uw reis.
Fitál Vakanties biedt verschillende (fiets)vakanties aan, want het is úw vakantie
en ú bepaalt hoe en welke vakantie u wilt maken. Onderstaand geven wij u
een overzicht van wat u in deze vakantiewijzer kunt vinden:
Inhoudsopgave:
Algemeen 3
Vakantie met de bus 5
Fietsvakantie met de bus 6
Fietsvakantie met een cruise 8
Fietsvakantie met eigen vervoer 9
Fietsvakantie met vliegtuig 12
Fietsroutes 13
U en uw fiets 14
Wandelvakantie 19
Kerst & wintervakanties 20
Als u straks terug bent... 22

Grensformaliteiten
Wij wijzen u er nadrukkelijk op dat u altijd een geldig paspoort of internationaal identiteitsbewijs
(lees: niet verlopen) nodig heeft. Dit is verplicht. Denk er aan dat vanaf 01 juli 2012
kinderen een eigen paspoort moeten hebben. Fitál kan nimmer aansprakelijk gesteld worden
voor eventuele (financiële) gevolgen van het niet in bezit hebben van de juiste papieren.
Diëten
Vrijwel al onze hotels -vaak tegen een vergoeding- kunnen aangepaste maaltijden bereiden.
Veelvuldig voorkomende diëten zijn ook in het buitenland bekend. Het is raadzaam bij minder
bekende diëten een omschrijving mee te nemen (denk ook aan een vertaling in het Engels
of Duits). Eventuele extra kosten dient u ter plaatse af te rekenen.
Medicijnen
U behoort misschien tot diegenen die dagelijks medicijnen tot zich moeten nemen. Dit hoeft
geen probleem te zijn, mits u over voldoende voorraad beschikt voor de hele vakantie.
Neem medicijnen mee in uw handbagage. Om toch eventuele problemen te voorkomen, is
het raadzaam uw huisarts te vragen een recept in het Latijn, Engels of Duits uit te schrijven
voor het door u benodigde medicijn.
Preferenties / essenties
Hebt u een zgn. preferentie, dan is dit een voorkeur en zal het niet altijd mogelijk zijn deze
te realiseren. Wij vragen hiervoor uw begrip. Een essentie is een wens die bepalend is voor
het slagen van uw vakantie. Een essentie wordt u door Fitál gegarandeerd en bevestigd. De
kosten voor deze essentie zijn u in rekening gebracht. Diëten blijven altijd een preferentie en
kunnen nooit gegarandeerd worden.
Verzekeringen
Naast een annulerings-, reis- ongevallen en bagageverzekering is een extra fietsverzekering
aan te bevelen. Voor schade of diefstal van uw fiets bent u zelf verantwoordelijk. Vraag
daarom bij uw (reis)verzekering of schade en/of diefstal van uw fiets verzekerd is. Fitál is u
daar graag behulpzaam bij. Tijdens de reis met de fietsbus zijn u en uw fiets, volgens de
Nederlandse wet, uiteraard verzekerd. Voor verdere informatie verwijzen wij u naar de
Algemene Inlichtingen en Voorwaarden van uw verzekeringspolis.
Fysieke voorbereiding
Voor fietstochten tot ca. 35 km is fit zijn voldoende. Voor langere trajecten, is het verstandig
om het lichaam hieraan te laten wennen. Trouwens, ook zitvlak en zadel moeten de
gelegenheid hebben om uitgebreid kennis te maken. Een goede voorbereiding is vooral
een kwestie van rustig opbouwen. Als u met familie of vrienden op fietsvakantie gaat,
is het belangrijk om de krachtsverhoudingen van tevoren op elkaar af te stemmen.
Te grote verschillen tussen de deelnemers zijn meestal niet prettig.
Programma
Het vermelde fiets- en excursieprogramma is bij de reissom inbegrepen. Entrees, kabelbanen,
veerponten, boottochten, e.d. zijn niet bij de prijs inbegrepen, tenzij dit nadrukkelijk in de
beschrijving staat vermeld. Door omstandigheden (bv. het weer of wegwerkzaamheden) kan
het voorkomen dat een excursie of fietstraject (deels) niet kan worden uitgevoerd. In dat
geval behouden wij ons het recht voor het programma te wijzigen.
Ander land, andere gewoonten
In andere landen stelt men andere eisen aan de kwaliteit van de maaltijden, kamers enz.
dan dat wij naar onze maatstaven verwachten. Ondanks onze strenge controle hierop
alle voor u gecontracteerde accommodaties zijn door ons persoonlijk geselecteerd en
gecontroleerd - kan het voorkomen dat u het eten anders vindt dan thuis of mogelijk
verbaasd bent over de samenstelling van de gerechten. Houdt u hier rekening mee.
In uw hotel
Gedurende een seizoen kan het voorkomen dat bepaalde faciliteiten (tijdelijk) niet in gebruik
zijn, bijvoorbeeld een (verwarmd) zwembad. Dit valt helaas buiten onze invloedssfeer. Vanuit
ecologisch oogpunt kan ook het wisselen van handdoeken en beddengoed per hotel verschillen.
Meestal gaat de buitendeur van uw hotel op een vaste tijd dicht. Wilt u ’s avonds nog
uitgaan en later thuiskomen vraag dan voordat u weggaat de hotelier of receptie hoe u
binnen kunt komen. Vaak hoort er bij de kamersleutel ook een hoteldeursleutel of past
uw kamersleutel op de buitendeur.
Geldzaken
Pinnen en ‘geld uit de muur halen’ is in het buitenland al net zo gewoon als in Nederland.
Met uw bankpas internationaal pinnen lukt echter nog niet overal. Bij niet Euro-landen is
het verstandig ‘beperkt’ contanten mee te nemen. U komt vaak in het weekend op uw
vakantiebestemming aan als postkantoren en banken gesloten zijn. Het gebruik van
creditcards is in veel landen veilig en gemakkelijk.
Consumpties en andere uitgaven
Consumpties die u gebruikt, zijn nooit bij de reissom inbegrepen, tenzij anders vermeld
bij de betreffende reis. Dit geldt tevens voor al uw overige uitgaven.
Enkele praktische tips
• Houd uw reispapieren en uw geld steeds bij u, laat het nooit in de koffer.
Stop het in uw binnenzak of in een (hals)tasje.
• Zorg ervoor dat u overdag de papieren van uw ziektekostenverzekering bij u hebt.
• Noteer in deze reiswijzer of in uw agenda het nummer van uw paspoort /identiteitsbewijs
plus datum en plaats van uitgifte.
• Maak kopieën van uw paspoort en gebruik deze om af te geven in hotels waar u overnacht
(in Italië verplicht) of daar waar het afgeven van een paspoort gevraagd kan worden.
• Voorkom diefstal: laat nooit uw waardevolle spullen, geld, tas etc. onbeheerd achter.
Ook niet in de touringcar, uw auto of hotelkamer/cabine.

Parkeren
Onze vakanties zijn rechtstreeks en zonder overstap. Voor uw gemak kunt u gratis parkeren
bij de opstapplaatsen Alblasserdam en De Lutte. In Nuland is betaald parkeren mogelijk
(gratis wanneer u in Nuland overnacht). Parkeren bij overige opstappunten is onder
voor behoud van beschikbaarheid parkeerplaatsen. Parkeren is altijd op eigen risico.
Uw TopClass touringcar
U houdt van comfortabel reizen. Daarom worden alle busvakanties
uitgevoerd door SnelleVliet Touringcars (of ander
Keurmerk touringcarbedrijf) met TopClass (of ComfortClass)
touringcars met o.a. extra veel beenruimte. Wij kennen geen
vaste zitplaatsen. Afspraak is dat er gerouleerd wordt zodat
iedereen een keer voorin en een keer achterin gezeten heeft.
Uw chauffeur/reisleider zal u precies vertellen wat de bedoeling is en onderweg de nodige
informatie verstrekken. En u kunt met al u vragen bij haar of hem terecht.
Roken
In de touringcar mag niet worden gerookt. Voor rokers is er uiteraard de gelegenheid
tijdens de stops in de buitenlucht te roken. Tijdens de vliegreizen dient u er rekening
mee te houden dat er aan boord een algeheel rookverbod geldt. Op sommige luchthavens
zijn soms rookhoeken aanwezig, maar houdt u er rekening mee dat dit ook
beperkt is. In veel hotels is er een onderscheid tussen kamers voor rokers en niet rokers.
Fietsvakantie met de bus
Bagage
De bagageruimte in de touringcar is beperkt. U kunt per persoon 1x koffer en 1x handbagage
meenemen. Handbagage dient in het bagagerek of onder de stoel te passen. Uw bagage
dient altijd voorzien te zijn van Fitál kofferlabels met uw naam en bestemming (mede in het
geval van verlies). Indien u een reis met een tussenovernachting boekt, kan het handig zijn
om een aparte overnachtingstas mee te nemen.
Vertrek en aankomst
Op uw deelnemersbewijs staat de opstapplaats en de vertrektijd van de touringcar vermeld.
Wij verzoeken u vriendelijk ca. 15 minuten voor deze tijd aanwezig te zijn. Mocht de touringcar
door omstandigheden niet op tijd zijn, wordt dan niet ongerust maar wacht even rustig af.
Is de vertraging groter dan 30 minuten, bel dan het alarmnummer (078) 69 20 120.
De terug komsttijd op uw uitstapplaats staat vermeld in de reisbrochure en is bij benadering.
Opstapplaatsen
De touringcarvakanties van Fitál zijn met een beperkt opstapschema, waarbij u meteen in de
bus zit waarmee u op vakantie gaat. Wijzigen van opstapplaats kan tot 8 dagen voor vertrek.
Daarna kunnen wij geen wijzigingen meer in behandeling nemen.
Uw fietsbegeleider
Hij of zij is een enthousiaste fietsliefhebber en heeft veelal ervaring in het begeleiden van
gezelschappen. De fietsbegeleider is verantwoordelijk voor het fietsdeel van uw vakantie.
Hij/zij geeft u uitleg over de fietsroutes, geeft nuttige en interessante tips en fietst de route
mee. U weet dan dat er altijd iemand in de buurt is om op terug te vallen. Dat kan
zijn als u de weg kwijt bent, fysieke of materiaal problemen heeft. Hij/zij is geen fietsenmaker
maar staat u bij problemen wel met raad en daad bij en zal altijd een oplossing
proberen te vinden. Samen met de chauffeur, die eindverantwoordelijk is voor de reis,
zijn zij een team om u een perfecte fietsvakantie te bezorgen.
7
Uw fiets in de fietstrailer
Bij Fitál zijn we fietsliefhebbers pur sang! Uw fiets zal dan ook worden behandeld alsof het
onze eigen fiets is. Secuur worden de fietsen vastgezet. Om zelfs de kleinste beschadigingen
te voorkomen zijn er in de fietstrailers schuimrubberblokken aanwezig. Het is nood zakelijk
dat het stuur een halve slag gedraaid kan worden voor schadevrij vervoer van uw vaak dure
fiets. De chauffeur heeft hiervoor het juiste gereedschap bij de hand. Mocht er, ondanks
alle zorg toch nog enige schade aan uw fiets ontstaan tijdens in- en uitladen of tijdens
het fietsen, kan Fitál Vakanties hiervoor geen aansprakelijkheid aanvaarden. Voor schade
ontstaan bij of door een ongeval tijdens het vervoer is uw fiets uiteraard adequaat verzekerd.
Tip: koop bij Fitál een beschermhoes voor uw voorvork
Fietstassen
Tijdens het vervoer van uw fiets in de fietstrailer dienen fietstassen, manden, lowriders en
spiegels van de fiets verwijderd te zijn. Dit ter voorkoming van beschadiging. Controleer
vooraf of uw stuurpen niet vast(geroest) zit, zodat na het losdraaien van de stuurpen deze
eenvoudig ‘dwars’ gezet kan worden.
De fietsbus als bezemwagen
Bij pech is het prettig om te weten dat de fietsbus meestal tijdens uw fietstocht in de buurt
is. De fietsbegeleider en/of de chauffeur hebben een mobiele telefoon, dus in noodgevallen
en voor als u het even niet meer weet zijn zij altijd bereikbaar.
Reparatieset aan boord
In de fietsbus is een reparatieset en fietspomp aanwezig. De chauffeur en fietsbegeleiding
hebben ervaring met kleine reparaties en zijn u graag van dienst, maar zijn geen fietsen -
makers. Reserve onderdelen zoals banden, remblokjes, kabels etc. zijn echter niet aanwezig.

In veel gevallen is de reis naar en van de afmeerplaats van het cruiseschip per
touringcar. Voor de algemene punten hierover verwijzen wij u naar de vorige
hoofdstukken.
Vaarprogramma
Om nautische reden kan het voorkomen dat er eventueel noodzakelijke wijzigingen in het
vaarprogramma zijn, die eventueel ook op het fietsprogramma van invloed kunnen zijn.
Fitál Vakanties kan hiervoor geen aansprakelijkheid aanvaarden.
Opladen accu
Het opladen van een afneembare en oplaadbare accu mag nooit via het stopcontact van
de douchecabine. Vraag aan boord waar u uw accu het beste kunt opladen aan boord.

Bij deze reizen is weliswaar geen chauffeur of fietsbegeleider aanwezig, maar bij
Fitál fietst u niet alleen. Met de praktische tips kunt u ook als u met eigen vervoer
op vakantie gaat uw voordeel doen. Zijn er problemen met uw hotel, bel dan direct
het kantoor van Fitál. Houd uw reserveringsnummer, vakantieadres en telefoonnummer
gereed, zodat we direct actie kunnen ondernemen en u terugbellen.
Inchecken hotel
Als u na 18.00 uur denkt aan te komen in uw hotel, bijvoorbeeld door vertraging onderweg,
raden wij u aan tijdig het hotel of pension hiervan op de hoogte te stellen. Voorkom hiermee
dat inchecken niet meer mogelijk is of erger nog, uw accommodatie aan derden wordt
verhuurd.
Fietsvakantie met eigen vervoer
Waarborg/verzekering
De eventuele borg van de (elektrische) huurfiets dient u ter plaatse te betalen. De borg
ontvangt u bij het inleveren van de fiets weer terug (mits er geen schade o.i.d. is). Let op:
zie aanvullende informatie bij uw reisbescheiden over de locatie waar u de (elektrische) fiets
moet inleveren, dit hoeft nl. niet altijd het laatste hotel te zijn waar u overnacht, maar kan
een fietswisselplaats van de lokale agent zijn. Zoals u eerder heeft kunnen lezen, adviseren
wij om voor aanvang goed uw verzekering te checken en wat wel of niet is inbegrepen.
Het is mogelijk om ter plaatse een (aanvullende) verzekering af te sluiten. Vanzelfsprekend
is dit niet verplicht.
Bagageservice
Bij een fietsvakantie van hotel naar hotel is in veel gevallen bagageservice inbegrepen.
U fietst overdag van het ene naar het andere hotel terwijl de hotelier zorgdraagt voor
uw bagage. Wanneer u ’s middags aankomt en incheckt in het hotel staat de bagage
voor u klaar. Let op: wanneer uw laatste overnachting in een andere plaats is dan waar
u begonnen bent, dient uzelf te zorgen voor uw bagage en fiets. Huurt u een fiets?
Dan blijft deze in het laatste hotel staan, heeft u uw eigen fiets bij u dan moet uzelf
zorgen voor uw fiets én uw bagage.
Verplicht in de auto
Check voor vertrek wat u minimaal in uw auto moet hebben, zo is bijvoorbeeld een
veiligheidsvestje (voor alle passagiers) verplicht.
Alcohol en verkeer
Alcohol en verkeer gaat nooit samen en de boetes zijn in het buitenland zeer hoog.
In Frankrijk moet sinds 1 juli 2012 een alcoholtest (éthylotest) in uw auto aanwezig zijn.
Dit geldt ook voor Nederlanders die met de auto op vakantie gaan naar Frankrijk of
door Frankrijk heenrijden. Gebruik van de alcoholtest is niet verplicht.
Onderhoud
Ga goed voorbereid op vakantie en laat uw auto voor de vakantie nog door een controleren.
Check of uw APK niet is verlopen.
Wintersport
Gaat u tijdens de winter met de eigen auto op vakantie? Denkt u er dan aan dat winter -
banden en sneeuwkettingen in de meeste Europese landen verplicht zijn! Winterbanden zijn
uitsluitend die banden met het sneeuwvloksymbool, maar soms volstaat de vermelding M+S.
TIP: Oefen thuis alvast een keer het
leggen van de sneeuwkettingen,
dit voorkomt stress en tijd tijdens uw
reis naar uw wintersportbestemming.

Online inchecken
Voor veel van onze vluchten kunt u online inchecken. Houd hiervoor uw boekingsbevestiging
bij de hand. U kunt voor uw hele reisgezelschap een stoel kiezen, inchecken en de boarding -
pass(en) printen. Online inchecken is mogelijk vanaf 24 uur tot 4 uur voor vertrek van uw vlucht.
Check op tijd in
Het is heel belangrijk dat u op tijd op de luchthaven bent en voldoende tijd neemt om in te
checken, langs de paspoortcontrole te gaan en naar de gate te lopen. Als u zich later dan de
uiterlijke aangegeven tijd aan de check-in balie meldt, wordt u helaas niet meer geaccepteerd
en verliest u in dat geval het recht op vervoer. De vervoerder en Fitál zijn dan niet aansprakelijk
voor verlies of hieruit voortvloeiende kosten.
Handbagage
De regels voor handbagage zijn verder aangescherpt. De luchtvaartmaatschappijen controleren
bij de check-in én bij de gate op onderstaande richtlijnen:
U mag per persoon 1 stuk handbagage meenemen van:
• maximaal 55 cm x 35 cm x 25 cm (L x B x H)
• maximaal gewicht van 10 kg
LET OP: dit kan per luchtvaartmaatschappij variëren, check daarom vooraf de
website van de luchtvaartmaatschappij waarmee u vliegt.
Fietsvakantie met een vliegtuig
12
TIP! Op drukke vluchten kan het helaas voorkomen dat niet alle handbagage in de
bagagebakken in de cabine past. Zorg er daarom voor dat uw handbagage onder
uw stoel past (max. 40 x 30 x 20 cm), zo mag het altijd mee aan boord.
Let op: wordt er op de luchthaven toch geconstateerd dat uw handbagage niet aan de
richtlijnen voldoet, dan wordt deze tegen een tarief van €50 per stuk als ruimbagage
vervoerd. U kunt aan de gate alleen met pinpas of creditcard betalen. Het achterlaten
van bagage is altijd op eigen risico. transavia.com neemt geen goederen in bewaring.
Ga voor het complete overzicht en actuele informatie naar transavia.com
Ruimbagage afgeven op de luchthaven
Als u online of via een check-in automaat heeft ingecheckt, kunt u op de luchthaven
eenvoudig uw ruimbagage afgeven. Op Amsterdam Airport Schiphol, Rotterdam The Hague
Airport en Eindhoven Airport kunt u dit doen bij de ‘bagage drop-off’ balie. Bij overige
luchthavens kunt u uw ruimbagage afgeven bij de check-in balie. Hiervoor heeft u alleen
uw boarding pass nodig. Iedere passagier dient zelf zijn of haar eigen bagage af te geven.
Check de website van de luchtvaartmaatschappij voor u vertrekt, want de regels voor
ruim- en handbagage zijn aangescherpt!
Vertragingen
Vluchtvertragingen komen helaas voor. Wij kunnen hiervoor geen aansprakelijkheid
aanvaarden. Bij het in ontvangst nemen van de vliegtickets aanvaardt u de condities
van vervoer van de luchtvaartmaatschappij.
Ontvangst op de luchthaven
Bij aankomst op de luchthaven wordt u ontvangen door een vertegenwoordiger van onze
agent ter plaatse. Hij/zij heeft een bordje met Fitál (en vaak ook uw naam erop). Nadat u
zich heeft gemeld en de groep compleet is volgt de transfer naar uw accommodatie.
Huurfiets
Wanneer u een fiets via Fitál heeft gehuurd, ontvangt u van onze vertegenwoordiger een
welkomstenvelop met daarin de informatie waar en hoe laat u uw fiets in ontvangst kunt
nemen. In de envelop ontvangt u ook informatie over de fietsroutes.
Waarborg/verzekering
De borg voor de fietshuur dient u ter plaats te betalen. Zoals u eerder heeft kunnen lezen,
adviseren wij om voor aanvang goed uw verzekering te checken en wat wel of niet is
inbegrepen. Het is mogelijk om ter plaatse een (aanvullende) verzekering af te sluiten.
Vanzelfsprekend is dit niet verplicht.
Stekker / Stopcontact
In sommige zuidelijke Europese landen kunnen andere type stopcontacten aanwezig zijn
in uw accommodatie. Wij adviseren u om een universele verloopstekker mee te nemen,
zodat u uw accu (en andere elektrische apparaten) altijd kunt opladen.

ietsroutekaart en/of boekje en routebeschrijvingen
Tijdens de heenreis van uw FietsBus- of FietsCruisevakantie ontvangt u van de fietsbegeleider
de een routeboek/kaart, bij de overige reizen ontvangt u bij uw reispapieren al een eerste
informatiesetje en liggen de overige route-informatie voor u klaar in het (1e ) hotel bij
aankomst. Voor klanten die een vliegvakantie hebben gereserveerd, geldt dat zij op de 1e of
2e dag een informatiebijeenkomst hebben, waar door onze lokale vertegenwoordiger uitleg
over de routes en/of gps wordt gegeven. Goede kaarten en boekjes zijn ook ter plaatse aan
te schaffen. Of voor vertrek bij de betere boekwinkels, via internet, bij Fitál of
de fietsvakantiewinkel. Verdiep u vooraf in het land en/of regio waar u naar toe gaat, dat
vergroot uw kennis en vergroot de voorpret en plezier van uw vakantie.
Fiets veilig en zonder zorgen
De fietsroutes gaan over fietspaden en openbare wegen, afwisselend rustig en druk.
Beweeg u altijd veilig en verantwoord in het verkeer. Let op drukke kruispunten en voorkom
ongelukken. Met nadruk wijzen wij u erop dat u zich aan de verkeersregels houdt. Zo is het
in de meeste Europese landen niet toegestaan met 2 personen naast elkaar te fietsen.
Voor het geval u onderweg eens een schaafwondje oploopt, zorgt u er dan voor dat u een
eerste hulpsetje bij u heeft. Een tube desinfecterende zalf, wat pleisters en verband nemen
weinig plaats in. Raakt u onverhoopt toch betrokken bij een ongeval dan kan Fitál vakanties
daarvoor geen enkele aansprakelijkheid aanvaarden.
Uw fiets bij het hotel
Soms blijft uw fiets ’s nachts in de fietstrailer, die natuurlijk goed wordt afgesloten. Soms
stalt u uw fiets bij het hotel, waar gezorgd wordt voor een afgesloten ruimte of dat uw
fiets in elk geval op eigen terrein staat.

Fietsonderhoud & de vakman
Om optimaal te genieten van uw fietsvakantie is het raadzaam om voor vertrek uw fiets
goed na te laten kijken bij uw rijwielspeciaalzaak. Soms wordt er niet alleen van u, maar ook
van uw fiets wat extra gevergd. Als uw fiets niet lekker licht trapt of functioneert….ga dan
naar een fietsenmaker voor vakkundige hulp. Deze heeft het juiste gereedschap en onderdelen
om uw fiets weer tip top te maken. Laat minimaal 1 keer per jaar uw fiets echt goed
controleren; liefst voor aanvang van het fietsseizoen.
Schoonmaken van uw fiets
Een schone fiets verlengt de levensduur. Het beste middel is lauw water met milde vloeibare
zeep en een zachte katoenen doek en borstel. Tuinslang of hogedrukspuit bij voorkeur vermijden
i.v.m. de lagers van de draaipunten. Door invetten met zuurvrije vaseline blijven aluminium
en de chroomdelen van uw fiets langer mooi.
Uw elektrische fiets
Houdt u er rekening mee dat men in het buitenland niet zo bekend is met elektrische fietsen,
de technische kennis is veel minder. Neemt u daarom altijd het servicenummer van uw
leverancier mee. Vergeet niet uw lader mee te nemen. En thuis uw accu te testen voor vertrek.
Bij de meeste hotels is het mogelijk om de accu van uw elektrische fiets op te laden, dit
is door Fitál aan elk hotel als preferentie doorgegeven. Indien u in Zwitserland, Italië of Engeland
gaat fietsen is het handig om een verloopstekker voor uw oplader mee te nemen.
U en uw fiets
15
Een paar tips:
• Controleer de dikte/profiel van de remblokjes. Bij twijfel altijd vervangen.
• Rem/versnellingskabels; gaan deze soepel en zijn ze niet gerafeld. Een paar druppels
dunne olie in de buitenkabel en op draaipunten doet wonderen.
• Inspecteer de geleidewieltjes in de achterderailleur op slijtage.
• Smeer de ketting (een vuile ketting eerst reinigen)
• Check de spaken. Ze mogen niet los of kapot zijn en het wiel mag niet slingeren.
• Vervang (bijna) versleten banden, en zet er direct een nieuwe binnenband in.
• Bandenspanning; controleer of uw banden op de juiste spanning staan.
• Controleer de verlichting en alle voorgeschreven reflectiematerialen.
Fietskleding
Uw fietskleding is zeker zo belangrijk als uw fiets. In een bergachtige omgeving kan het
weer soms snel omslaan en kan er onverwachts een buitje vallen. Zorg ervoor dat u hierop
gekleed bent of u onderweg kunt omkleden. Een prettig zittende (fiets)broek, vocht opnemende
bovenkleding die ‘lekker zit’ en goed passende (fiets)schoenen dragen bij aan het
fietsplezier.
Fietshelm
Is bij ons de fietshelm nog geen dagelijkse verschijning, in de
omringende landen is het de gewoonste zaak van de wereld.
De fietshelm beschermt bij aanrijdingen, maar ook bij een
gewone valpartij. Een helm kan een (onge)val niet voorkomen,
maar hij kan wel de ernst van de hoofdverwondingen
beperken. In steeds meer landen is het verplicht (voor kinderen)
een fietshelm te dragen. Check voor vertrek of dit ook voor uw bestemming van toepassing
is. U kunt een helm tegen een gereduceerd tarief bij Fitál kopen. Check het aanbod
de webshop op www.fital.nl.
Fietsen, eten & drinken
Er gaan vele verhalen over wat wel en wat niet te eten en veel of juist heel weinig drinken
tijdens een fietstocht. Regelmatig eten en drinken onderweg is veel belangrijker dan grote
porties. Neem voldoende rust en eet verdeeld over de hele dag met regelmaat en vermijd
suiker, tenzij het een druivensuikerextract is in het drinkwater. Drink veel, zeker bij heel
warm weer. Maar heel koud drinken, is niet aan te bevelen.
Zonnebrand
Verzorg uzelf. Niet alleen op het terrasje en in het restaurant, maar vooral op de fiets. Smeer
met een goede zonnebrand. Denk ook aan een goede zonnebril. Niet alleen voor het tegenhouden
van de UV-stralen en wind, ook voor het buiten houden van buitenlandse insecten.
Onderweg in aanvaring komen met een hommel is niet prettig….
16
17
Bandenspanning
Goede bandenspanning verhoogt het fietsplezier en gemak. Niet te hard maar zeker niet te
zacht. De juiste bandenspanning staat veelal op de zijkant van de band in p.s.i. (Engelse
maateenheid) of in bar. Bij een pomp zonder manometer is globaal de juiste spanning als u
met de duimen de band iets kunt indrukken.
Zadelpijn
Uierzalf is zeer effectief en helpt direct bij zadelpijn.
Reservebinnenband
Lekke band? Plaats de reservebinnenband. Repareer de lekke band op uw gemak als u ergens
een pauze neemt. Dit voorkomt een hoop ergernis doordat u nog weer later vertrekt dan u
had gepland.
Reserve sleutel(hanger)
Neem een reservesleuteltje van uw slot(en) mee. Ook is het slim om uw 1e sleutel aan een
onzinkbare en zachte sleutelhanger te hangen. Die raakt u niet makkelijk kwijt.
Plastic tasjes
Neem een paar dunne plastic tasjes mee. Deze zijn handig want:
Uw voeten blijven droog op een regenachtige dag
Uw handen blijven schoon als u de ketting of andere ‘vieze’ zaken moet hanteren
Als u onderweg een extraatje meeneemt van een plaatselijke markt
Als u na een picknick met etensrestanten en afval zit
Verlichting
Er wordt vaker overdag dan ’s avonds gefietst. Controleer met regelmaat ook de verlichting.
Vaak is de bedrading naar de lampjes onderbroken of zijn de contactpunten roestig; poets
ze voor de zekerheid schoon. Zet losse draden eventueel vast met tape.
Reserveonderdelen & gereedschap
Het is handig als u kleine reparaties zelf kunt doen. De vakman adviseert u graag over welke
onderdelen en gereedschap. Deze lijst is handig voor het samenstellen voor een set.
Binnenband
Buitenband (opvouwbare draadband
neemt weinig plaats in)
Reservelampjes
Stukje elastisch snoer
Isolatieband
Binnenkabels voor de remmen/versnelling
Remblokjes
Kettingpons (en/of verbindingsschakel)
Reservespaken
18
Gereedschap
Bandenplakset
Fietspomp
Nippelsleutel
Steeksleutel (of één verstelbare sleutel)
Schroevendraaier
(Combinatie)tangetje
Stukje touw/ijzerdraad
Setje inbussleutels
Minitool
Band plakken
1. Zet de fiets op zijn kop
2. Laat de band helemaal leeglopen
3. Wip met bandenlichters de buitenband van
de velg. Let op: binnenband niet beschadigen.
4. Pomp de binnenband op om het gat te vinden
5. Rond het lek de band ruw maken
6. Smeer er lijm op, 1-2 minuten drogen
en plakker stevig opdrukken
7. Controleer de buitenband op scherpe deeltjes
8. Let de binnen- en buitenband weer om de
velg. Band licht oppompen, dat monteert
eenvoudiger.
9. Pomp de band zacht op, draai het wiel en
controleer of binnenband niet klem zit en
buitenband goed in de velg ligt.
10. Pomp de band nu helemaal op en weer veel
fietsplezier
De diefstalpreventiechip
Diefstalpreventie begint bij uzelf! Door uw fiets altijd met een goedgekeurd slot af te sluiten.
Fabrikanten zijn begonnen met nieuwe fietsen te voorzien van een identiteitschip en
geregistreerd in een databank. Indien een gestolen fiets met een chip bij een tweewieler -
bedrijf te koop wordt aangeboden of door de politie gecontroleerd, wordt de fiets door
een scanner onmiddellijk als gestolen herkend.
Tot slot
Met wat gereedschap en….een beetje handigheid kunt u veel zelf doen aan uw fiets.
Vindt u het toch te technisch, vertrouwen dan op het vakmanschap van uw fietsenmaker.
Met deze praktische tips en wenken hopen wij een extra bijdrage te leveren om van uw
fietsvakantie een succes te maken en wensen u veel fietsplezier.

Check de belangrijke zaken over het vervoer (bus/auto/vliegtuig) en bijkomende
aandachtspunten bij de betreffende hoofdstukken.
De wandelingen
De wandelingen zijn van middelzwaar niveau en duren ca. 3 tot 5 uur per dag. Meestal over
gemarkeerde wandel-, en bergpaden, maar ook over zgn. geitenpaden, langs levada’s, of over
de alpenweiden. Geschikt voor de actieve 40+er (jonger mag natuurlijk ook), die beschikt
over een goede gezondheid en conditie en thuis regelmatig (flinke) wandelingen maakt.
U wordt begeleid door een Fitál wandelbegeleider en een enkele keer gaat een ervaren
lokale gids mee die veel kan vertellen over de omgeving en natuur. Tijdens de wandelingen
krijgt u keuze tussen meer relaxte wandelingen of tochten met wat meer uitdaging.
Natuurlijk kunt u ook op eigen gelegenheid en tempo op pad. Vraag onze begeleiders
om de beste tips.
Nordic Walking
Nordic Walking is een sport waarbij u uw lichaam optimaal traint. Daarbij hebt u bij wandelen
in de bergen enorm profijt van het gebruik van de poles (wandelstokken). Deze ondersteunen
uw balans, sparen uw adem bij het klimmen en uw spieren en gewrichten bij het afdalen.
Schoeisel & uitrusting
De mooiste vakanties beginnen met een goede voorbereiding. We adviseren u thuis te
‘trainen’. Een rugzak(je) is noodzakelijk voor proviand, regenjack, pullover enz. Belangrijk:
Stevige, ingelopen bergschoenen met goede profielzolen zijn een ‘must’
Draag ademende en prettig zittende kleding, bijv. een broek van snel drogende stof met
afritsbare pijpen en een licht wind- en waterdicht jack.
Goede wandelsokken zonder naden voorkomen blaren
Neem behalve een regenjack ook een pullover/trui mee. In de bergen slaat het weer snel om.
Zonnebril, hoofddeksel en zonnebrandcreme.
Nordic Walking poles of (verstelbare) wandelstokken. Deze zijn een onmisbaar hulpmiddel
bij wandelen in de bergen
Kleine reisapotheek.

De vrijetijdsbeleving van Fitál Vakanties. In de zomer biedt Fitál Vakanties een ruim
aanbod aan actieve (fiets)vakanties, ook in de winter kunt u een sportieve vakantie
reserveren. Wie fit is gaat langlaufen, Nordic Walken, wandelen of skiën. De vakanties
van Fitál bieden een perfecte harmonie tussen bewegen, beleven en genieten!
Check de belangrijke zaken over het vervoer (bus/auto/vliegtuig) en bijkomende aandachtspunten
bij de betreffende hoofdstukken.
Winterbegeleiding
Alle langlauf- en wandelreizen van Fitál Vakanties zijn met begeleiding. De begeleider geeft
u tips, neemt actief deel aan de tochten en staat klaar voor al uw vragen. Hebt u nog nooit
gelanglauft, maar lijkt het u leuk om het een dag te proberen dan is het vaak mogelijk om
dit via het hotel te regelen. Wie weet krijgt u de smaak te pakken.
Kerst & wintervakanties
21
Loipengeld en liftpassen
Het onderhoud van de loipen kost veel geld. Hiervoor wordt in sommige gebieden loipengeld
gevraagd. Bij gebruik van liften en gondels moet rekening gehouden worden met een
dag- of weekpas.
Langlaufen & Nordic Walking
Als u wilt langlaufen of nordic walken, en u hebt eigen ski’s of poles, dan kunt u die vanuit
Nederland meenemen in de bagageruimte van de bus.
Wandelen
Wanneer u gaat wandelen, adviseren wij u goede wandel-/bergschoenen met profiel
mee te nemen. Wandelijzers (‘snow steps’) wordt u door onze reisbegeleiding aangeraden.
Speciale wandelsokken zijn comfortabel, maar niet verplicht.
Kleding
In het algemeen geldt, dat u het beste af bent met kleding ‘in laagjes’, aangezien de
temperaturen heel wisselend kunnen zijn.
• Makkelijk zittende kleding
• Waterafstotende jas
• Sjaal, handschoenen, muts (indien gewenst)
• Zonnebril
• Zonnebrandcrème, lippencrème
• Flesjes voor drinken
• Kleine rugzak is handig, niet verplicht
Huren van (langlauf)ski’s & schoenen
Wanneer u niet in het bezit bent van eigen materiaal kan dit vaak voor een aantrekkelijk
tarief via het hotel of in het dorp waar uw hotel ligt.
Programma ter plaatse
Tijdens de wintersportvakantie kan het mogelijk zijn dat het programma door een lokale
touringcar en/of skibus wordt uitgevoerd. Daarnaast kan het voorkomen dat op de heenen/
of terugreis bestemmingen worden gecombineerd. Fitál Vakanties zorgt er echter altijd
voor dat het programma dat u heeft geboekt ook als zodanig wordt uitgevoerd (behoudens
weersomstandigheden).

Verloren voorwerpen
Alvorens u uw hotel en/of touringcar verlaat controleert u grondig of u geen persoonlijke
eigendommen heeft laten liggen. Als u iets kwijt bent geraakt is het van het grootste belang
dat u weet waar dat is gebeurd. Dit vereenvoudigt het zoeken voor ons. De volgende gegevens
zijn dan van belang: de vertrekdatum van uw reis, de reisbestemming en de naam van de reis.
Klachten
Mocht u ondanks al onze inspanningen en voorbereidingen een klacht hebben, verzoeken
wij u deze meteen aan onze reisleiding en/of chauffeur te melden. Zij zijn in de meeste
gevallen in staat uw klacht ter plaatse op te lossen. Klachten die niet ter plaatse gemeld
zijn en niet binnen 4 weken na terugkomst schriftelijk bij ons zijn ingediend, kunnen helaas
niet in behandeling worden genomen.
Uw reacties
Natuurlijk zijn wij zeer geïnteresseerd in uw reacties. Met plezier lezen we dat uw vakantie
een succes is geweest. Ook minder positieve geluiden vernemen wij graag zodat wij op
deze manier kunnen ontdekken wat er nog te verbeteren valt. Wij willen u daarom
vriendelijk vragen gebruik te maken van ons online enquêtesysteem. U ontvangt na uw
vakantie automatisch per e-mail een uitnodiging om dit formulier in te vullen.
Maak van thuisblijvers geen spoorzoekers
Wellicht ten overvloede, maar toch…. Laat voor de thuisblijvers hoteladressen en telefoonnummers
achter zodat zij u in dringende gevallen kunnen bereiken.
Tot slot
Wensen de medewerkers van Fitál Vakanties u een prettige vakantie en verzekeren u dat
wij alles in het werk zullen stellen om Fitál vakantie tot een groot succes te maken.
Aansprakelijkheid
Wij geven u graag zoveel mogelijk informatie over wat u ter plaatse, op uw bestemmingen
of bij uw hotel aan kunt treffen. De foto’s en afbeeldingen in de brochures zijn bedoeld om
u een impressie van de vakantiebestemmingen te geven. Hoewel wij in deze vakantiewijzer
zoveel mogelijk actuele informatie hebben willen geven, is het mogelijk dat regelgeving
wordt aangepast. Voor deze informatie zijn wij afhankelijk van derden. Fitál Vakanties kan
dan ook geen aansprakelijkheid aanvaarden voor de juistheid van door derden ter beschikking
gesteld foto- en informatiemateriaal. Voor zet- en drukfouten zijn wij niet verantwoordelijk.
Fotowedstrijd
Bij een geslaagde vakantie horen vakantiefoto’s. Zo blijven uw herinneringen
levend en kunt u ze delen met vrienden en familie. U kunt ook uw mooiste,
leukste en ontroerendste beelden opsturen naar Fitál Vakanties. Fitál kan dan
uw foto opnemen in de volgende reisgidsen om te laten zien hoe leuk en mooi uw vakantie
was. Stuur uw foto’s op en u maakt automatisch kans op één van de mooie prijzen die er te
winnen zijn met deze vakantiefoto wedstrijd. Een deskundige jury zal uw foto’s beoordelen
op beeldkwaliteit, originaliteit en compositie.

Het is voor iedereen een herkenbare situatie “Jan, heb jij het gas uitgedraaid?” “Heb ik wel
alles bij me?”. Daarom hebben wij onderstaand een aantal hoofd items op een rij gezet en
een paar handige websites waarop u uw eigen inpaklijst kan samenstellen.
Documenten
Verzekeringen
Geld
Medisch
Persoonlijke uitrusting / apparatuur
Onderweg (handbagage)
In het hotel / appartement of op de camping
Toilettas
Kleding
Fiets(onderdelen)
Wintersport
Handige websites voordat u vertrekt:
http://www.samoon.nl/paklijst.asp
http://www.anwb.nl/vakantie/reisvoorbereiding/inpakken
http://www.travelmap.nl/inpaklijst

In geval van nood
Fitál Alarm-nummer:
06-53 82 38 55